Ysgolion Sir Fynwy yn Gwario ‘Blwyddyn ar y Fferm’
Mae ysgolion ar draws Sir Fynwy yn cael galwadau fideo rheolaidd gyda chynhyrchwyr bwyd lleol i helpu disgyblion i ddysgu beth sy’n digwydd yn y caeau a’r siediau o’u cwmpas, ac o ble y daw eu bwyd.
Mae Partneriaeth Bwyd Sir Fynwy yn helpu i wneud y cysylltiadau rhwng ysgolion a ffermwyr. Gyda deg ‘partneriaeth’ hyd yn hyn, mae’r prosiect hwn wedi bod yn ddeniadol iawn i bawb a gymerodd ran.
Mae’r sesiynau ar-lein bob pythefnos, ac mae’r plant ysgol a’r ffermwr yn cymryd rhan mewn galwad fideo 20 munud i drafod yr hyn sydd wedi digwydd ar y fferm ers iddynt gyfarfod ddiwethaf. Mae’r plant a’r athrawon
wedi croesawu’r prosiect yn fawr, ac yn gweld ei fod yn cyd-fynd yn dda â llawer o feysydd y cwricwlwm Cymraeg newydd.
Mae un ffermwr a gymerodd ran wedi disgrifio sut mae’r ysgol yn plethu eu sgyrsiau ar ‘Blwyddyn ar y Fferm’ i wersi eraill:
Y tro diwethaf i ni siarad am faint o bob math o anifail sydd gen i ar y fferm, ac maen nhw [y plant] yn mynd i ddefnyddio’r wybodaeth yma i wneud siart bar ar y cyfrifiadur. Maen nhw hefyd yn mynd i fesur tir yr ysgol a gweld sut mae’n cymharu â’r 10 erw sydd yma.
Mae sgyrsiau eraill wedi ymdrin â chynaliadwyedd mewn ffermio, natur dymhorol, milltiroedd bwyd, a defnyddio plastig. Mae rhai plant ac ysgolion wedi cael eu hysbrydoli i dyfu eu bwyd eu hunain, gyda’u partner ffermio yn trosglwyddo sgiliau gwerthfawr ar sut i luosogi, trawsblannu a meithrin planhigion ifanc. Mae’r berthynas barchus hyn sy’n datblygu rhwng y ffermwr a’r ysgol wir yn gwneud i’r prosiect ddisgleirio. Ymhen amser, mae PBSF yn gobeithio y gall y prosiect ehangu i gynnwys dysgu awyr agored, trwy brofiadau fel ymweld â ffermydd, perllannau a ffatrïoedd prosesu.
Yr uchelgais yw y bydd dod i gysylltiad â ffermio bywyd go iawn ac amser real yn helpu plant i ddeall a pharchu bwyd a’r bobl a’r lleoedd sy’n ei gynhyrchu, a’u hysbrydoli i ystyried gyrfaoedd mewn amaethyddiaeth, bwyd, a diwydiannau ategol.
Mae BPSF yn credu ei fod yn hanfodol bwysig i’n pobl ifanc ddeall o ble y daw eu bwyd: bod tatws a moron yn tyfu yn y pridd, ac afalau a gellyg yn tyfu ar goed; bod oen yn dod o ddefaid; a bod cig eidion, llaeth, caws, ac iogwrt yn dod o wartheg. Mae angen i’n plant wybod bod pobl yn gweithio’n galed i ddarparu ein bwyd, bod ffermydd gwahanol yn gweithio mewn gwahanol ffyrdd, a bod gwahanol fwydydd yn tyfu yma ar wahanol adegau o’r flwyddyn. Mae’n ymddangos bod llawer o’r wybodaeth honno wedi’i cholli, ac felly ein huchelgais gyda’r prosiect hwn yw helpu i sicrhau bod cenedlaethau’r dyfodol yn deall ac yn gwerthfawrogi cefn gwlad ac yn gallu gwneud dewisiadau bwyd gwybodus.
Ysbrydolwyd y prosiect hwn gan FarmerTime, a gynhelir gan gan LEAF Ed., ac mae BPSF yn diolch i LEAF Ed. am eu cefnogaeth ar y dechrau.
